Việc ban hành Luật đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình hoàn thiện thể chế về chuyển đổi số, nhằm bảo đảm AI được phát triển và ứng dụng theo hướng an toàn, minh bạch, tôn trọng quyền con người và phục vụ lợi ích chung của xã hội.
Những điểm mới nổi bật của Luật
Quản lý AI theo mức độ rủi ro: Luật áp dụng phương thức quản lý dựa trên phân loại mức độ rủi ro của hệ thống AI (rủi ro cao, trung bình, thấp). Các hệ thống có nguy cơ tác động lớn đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc an toàn xã hội sẽ chịu yêu cầu quản lý chặt chẽ hơn. Cách tiếp cận này giúp vừa kiểm soát rủi ro, vừa không cản trở đổi mới sáng tạo.
Tăng cường yêu cầu minh bạch: Tổ chức, cá nhân cung cấp hoặc triển khai hệ thống AI có trách nhiệm bảo đảm tính minh bạch, đặc biệt đối với nội dung do AI tạo ra. Người sử dụng cần được thông tin rõ ràng khi tương tác với hệ thống AI hoặc khi tiếp nhận sản phẩm do AI tạo lập, hạn chế nguy cơ hiểu nhầm, lừa dối.
Kiểm định và đánh giá trước khi đưa vào sử dụng: Đối với hệ thống AI thuộc nhóm rủi ro cao, Luật quy định phải thực hiện đánh giá, kiểm định sự phù hợp trước khi triển khai chính thức, đồng thời duy trì cơ chế giám sát trong suốt quá trình vận hành.
Thiết lập cơ chế báo cáo và xử lý sự cố: Luật quy định trách nhiệm báo cáo các sự cố nghiêm trọng liên quan đến AI, tạo cơ sở để cơ quan quản lý kịp thời kiểm tra, yêu cầu khắc phục hoặc tạm dừng hoạt động khi cần thiết.
Quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm: Các hành vi lợi dụng AI để xâm phạm quyền riêng tư, thao túng hành vi, phát tán thông tin sai lệch, gây mất an ninh, trật tự… đều bị nghiêm cấm và xử lý theo quy định của pháp luật.
Chính sách thúc đẩy phát triển hệ sinh thái AI: Bên cạnh các quy định quản lý, Luật cũng đưa ra cơ chế khuyến khích phát triển AI, như hỗ trợ hạ tầng dữ liệu, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), chính sách ưu đãi trong nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Luật Trí tuệ nhân tạo năm 2025 tạo nền tảng pháp lý rõ ràng, thống nhất cho các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân khi tham gia phát triển, cung cấp và sử dụng AI tại Việt Nam. Đồng thời, Luật góp phần xây dựng môi trường công nghệ số an toàn, đáng tin cậy, thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý nhà nước, sản xuất kinh doanh và đời sống xã hội. Việc triển khai hiệu quả Luật sẽ góp phần quan trọng vào mục tiêu phát triển kinh tế số, xã hội số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong thời kỳ chuyển đổi số.